دوفصلنامه علمی تفسیر تطبیقی روایی

دوفصلنامه علمی تفسیر تطبیقی روایی

جریان شناسی رویکرد مفسران فریقین درباره حروف مقطعه با تاکید بر روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم- دانشکده علوم قرآنی بجنورد
چکیده
بیست و نُه سوره از قرآن کریم با حروفی آغاز می‌شود که به حروف مُقَطَّعه نامبُردارند. بی شک این حروف از جمله رازآلودترین فقرات قرآنی محسوب می شوند که قرآن پژوهان و مفسران اسلامی از آغاز تاکنون پاسخ درخوری برای حل آن نیافته‌اند. پژوهش حاضر به منظور واکاوی روایات و إنگاره‌های مختلف تفسیری پیرامون این حروف در قالب جریان شناسی تفسیری و با رویکرد تاریخی، سامان یافته و در پی این سؤال است که: اولاً واکنش جریان‌های مختلف تفسیری نسبت به این حروف چه بوده؟ و ثانیاً هر یک از این جریانهای تفسیری در گذر زمان چه تحولاتی را تجربه نموده و علل اقبال یا ادبار به هر یک چه بوده است؟ در نهایت به این نتیجه رسیده است که: دو جریان اصلی معناگرا (باورمند به معناداری حروف مقطعه) و رمزگرا پیرامون حروف مقطعه شکل گرفته است. جریان باورمند به معناداری حروف مقطعه که طیف‌های متنوعی از دیدگاهها را در خود جای داده با تکیه بر پاره-ای از روایات منسوب به اهل بیت (ع) و صحابه، توانست إقبال عامتری را به خود جلب کند. در مقابل جریان رمزگرا با متشابه دانستن حروف مقطعه، این حروف را تفسیرناپذیر و از رموز الهی در قرآن معرفی نموده است. این جریان تفسیری توسط برخی از تابعین پی ریزی شد و از سده‌های میانی هجری به بعد به ویژه در برخی تفاسیر متأخر مورد توجه قرار گرفت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Flow analysis of the approach of Shia and Sunni commentators on the al-horoof al-moqatta with emphasis on the hadiths

نویسنده English

ali ahang
Assistant Professor of the Holy Quran University of Sciences and Education
چکیده English

Twenty-nine surahs of the Holy

کلیدواژه‌ها English

The Holy Qur'an
cut letters
mysterious letters
semantic flow
cryptographic flow

  • تاریخ دریافت 14 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 29 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 16 مهر 1404