دوفصلنامه علمی تفسیر تطبیقی روایی

دوفصلنامه علمی تفسیر تطبیقی روایی

نقش اسباب نزول در فهم آیات از منظر علامه جوادی آملی و مراغی

نویسندگان
1 فارغ التحصیل سطح۳، تفسیر و علوم قرآنی، سطح۴ تفسیر و معارف قرآن، موسسه آموزش عالی معصومیه خواهران قم.
2 فارغ التحصیل سطح2ٰ حوزه علمیه خواهران نجمه خاتون تکاب
چکیده
اسباب نزول به حوادث، پرسش‌ها و رویدادهایی اطلاق می‌شود که در زمان پیامبر (ص) رخ داده و منجر به نزول آیه، آیات یا سوره‌ای از قرآن کریم شده است که به نحوی با آن واقعه یا پرسش مرتبط است. به عبارت دیگر اسباب نزول زمینه‌ها و بسترهای تاریخی نزول آیات قرآن را در قالب خاص تشکیل می‌دهند. بررسی تطبیقی دیدگاه‌های علامه جوادی آملی و مراغی نشان می‌دهد که هر دو مفسر، با درک تفاوت میان شان نزول و فضای نزول آیه، روایات مرتبط با اسباب نزول را با دقت و احتیاط تحلیل کرده‌اند. علامه جوادی آملی بر اعتبار سندی روایات تاکید داشته و تنها روایات صحیح را معتبر می‌شمارد. در مقابل، مراغی در صورت همخوانی روایت با محتوای آیه، به نقل آن اقدام می‌نماید. این مقاله ضمن بررسی نقاط اشتراک و افتراق دیدگاه این دو مفسر، نقش اسباب نزول را در تبیین معنا، تعمیم حکم، و نقد روایات مورد ارزیابی قرار داده و نشان می‌دهد که هر دو رویکرد، مبتنی بر استناد عقلی و اصولی در مواجهه با منابع تفسیری‌ هستند.
کلیدواژه‌ها